PROGRAMY

Belbin Associates

 

Dlaczego niektóre zespoły odnoszą sukces, a inne nie?
To pytanie postawiono sobie w latach sześćdziesiątych, w Henley Management College w Anglii. Aby znaleźć na nie odpowiedź, wynajęto dra Mereditha Belbina, który przez dziewięć lat badał zachowania ludzi. W Henley stworzono eksperymentalną grupę menedżerów z różnych organizacji, którzy uczestniczyli w symulacji zwanej Teamopoly. Była to gra biznesowa, gdzie każdy zespół miał osiągnąć jak najlepsze wyniki finansowe. Ludzie, pracujący w zespołach, zostali poddani szeregowi testów psychometrycznych, a następnie ich zachowanie było ściśle monitorowane. W efekcie eksperymentu, okazało się, że na sukces zespołu składa się dobór jego członków pod kątem odpowiednich naturalnych predyspozycji, wypełniających fundamentalne potrzeby zespołu oraz ich komunikowanie się między sobą. Tak powstała Teoria Ról Zespołowych®, gdzie Rola Zespołowa to:

„zestaw typowych zachowań, objawiający się w sposobie komunikowania, postępowania oraz wkładzie w pracę zespołu”.

Innymi słowy, każdy z nas posiada kilka dominujących ról; typowych zachowań, które łączą się z preferowanymi przez nas typami zadań, kilka słabo reprezentowanych ról – na ogół wiążą się one z zadaniami, do których nie jesteśmy predysponowani, oraz kilka ról neutralnych. Te ostatnie nie odzwierciedlają naszych talentów ale przy pewnej koncentracji, możemy skutecznie je wykonywać.

Wyszczególniono dziewięć Ról Zespołowych, podzielonych na trzy grupy:

  1. role intelektualne,
  2. role socjalne,
  3. role zadaniowe,

każda grupa i każda rola wnosi inny wkład w pracę zespołu. Aby zespół funkcjonował najlepiej, wszystkie dziewięć ról powinno być reprezentowanych ergo zespół powinien być różnorodny, to jednak rodzi niebezpieczeństwa.

W różnorodnym zespole występuje mniej słabości, ponieważ role się uzupełniają. Niestety dużo trudniej tu o dobrą komunikację. Każdy z członków zespołu widzi świat inaczej, przez pryzmat swoich preferowanych ról, a to prowadzi do nieporozumień. Proponowanym rozwiązaniem jest edukacja w zasadach funkcjonowania zespołu i tajnikach Teorii Ról Zespołowych®. Pozwala to uczestnikom zrozumieć dlaczego inni ludzie zachowują się inaczej, w jaki sposób postrzegają świat i zadania oraz dlaczego jest to kapitał zespołu, a nie jego obciążenie.

Obecnie, możemy dość łatwo określić układ Ról Zespołowych u poszczególnych ludzi. Służą temu testy SPI (Self Perception Inventory) oraz oceny obserwatorów. Pokazują one w sposób obiektywny profil danego człowieka. Profil ten może być następnie wykorzystany do podziału zadań i obowiązków w pracy zespołu, przeanalizowania szans i trudności we współpracy z innym człowiekiem, analizy siły zespołu, dopasowania kandydata do konkretnego stanowiska pracy czy też znalezienia odpowiedniego stanowiska dla danego pracownika. Belbin Associates zaprojektował i oferuje na rynku program komputerowy e-Interplace®, który analizuje testy indywidualne, zespołowe oraz profile stanowisk, a następnie przetwarza dane. Wyniki wykorzystywane są do decyzji w działach HR oraz innych, dotyczących ludzi w organizacji.

Ważną zasadą jest tu dobór ludzi do zadań na podstawie nie tylko ich odpowiedniości (wykształcenia, doświadczenia, referencji i rozmowy kwalifikacyjnej) ale i dopasowania (naturalnych predyspozycji i talentów, uniwersalności). Człowiek dopasowany do swojego stanowiska pracuje lepiej, wydajniej i lojalniej, ponieważ jego praca odzwierciedla jego naturalne predyspozycje.

 

Wykorzystanie Teorii Ról Zespołowych®


e-Interplace®

 

Dobór członków zespołu
Poprzez poddanie kandydatów testom, można z dużym prawdopodobieństwem określić ich predyspozycje do wykonywania oczekiwanych zadań. Przy konstruowaniu nowego zespołu, e-Interplace® pomoże znaleźć najlepszych członków. Gdy program ten funkcjonuje w firmie, sukcesywnie, wraz z dodawaniem kolejnych wyników testów kolejnych pracowników, tworzona jest baza danych. Z bazy tej dobierani są ludzie najbardziej dopasowani do określonych zadań tak, by cały zespół uzupełniał się wzajemnie. Im większa baza, tym większy wybór, a zatem i lepsze dopasowanie.

Przy funkcjonującym już zespole, można przewidzieć jego skuteczność i określić brakujące kompetencje. Następnie system wskaże najlepszego kandydata do uzupełnienia zespołu.

 

Ocena możliwości współpracy
E-Interplace®, na podstawie testów i zasad Teorii Ról Zespołowych, pokazuje perspektywy współpracy dwóch lub więcej osób. Biorąc pod uwagę zależności służbowe (szef – podwładny, koledzy, podwładny – szef), zwraca uwagę na obszary potencjalnych konfliktów, nieporozumień lub słabości. Udziela też wskazówek, co zrobić, aby ich uniknąć

 

Ścieżka kariery
Mając w bazie danych profil kandydata oraz określone wcześniej profile stanowisk, e-Interplace® zaproponuje najlepsze stanowisko dla danego człowieka. Można również zaprojektować ścieżkę rozwoju, która będzie uwzględniać jego naturalne predyspozycje, a zatem pozwoli mu na osiąganie lepszych wyników i większego zadowolenia z pracy.

 

Dobór najlepszego kandydata
W sytuacji, gdy jedno ze stanowisk jest nieobsadzone, a jednocześnie ubiega się o nie kilku kandydatów, e-Interplace® porówna ich profile i wskaże, którzy z nich są najlepiej dopasowani. W ten sposób można również wyszukać najlepszych w firmie kandydatów do objęcia wakatu.

 

 

Warsztaty indywidualne i grupowe

 

Warsztat: Funkcjonowanie skutecznego zespołu
Warsztat taki jest ukierunkowany na przekazanie uczestnikom wiedzy i umiejętności budowania zespołu oraz utrzymywania go w dobrym funkcjonowaniu.

Kluczem jest tu zbudowanie świadomości zasad działania poszczególnych ról; co wnoszą do zespołu i w jaki sposób pracują. Dzięki tej wiedzy, uczestnicy potrafią zaanonsować swoje słabości i mocne strony bez obawy narażenia się na śmieszność czy szykany. Zwykle słabości są „ceną” posiadanych mocnych stron. Gdy ktoś jest, na przykład, świetnym „generatorem nowych pomysłów”, czyli myśli na wysokim poziomie abstrakcji, przypuszczalnie będzie miał tendencję do zaniedbywania szczegółów. Te dwie umiejętności są po prostu w opozycji.

Innym elementem warsztatu jest pokazanie uczestnikom jak poszczególne role się komunikują, na co zwracają uwagę, co jest im bliskie, a co je drażni. Pozwala to na polepszenie komunikacji i tolerancji w heterogenicznym zespole, nie tracąc jego możliwości.

Warsztat często łączony jest z tzw. „teambuildingiem”, gdzie uczestnicy mają szansę w praktyce przekonać się o skuteczności Teorii Ról Zespołowych®.

 

Wykład na temat Teorii Ról Zespołowych®
Podstawy Teorii Ról Zespołowych® można przekazać uczestnikom w trakcie np. spotkania cyklicznego lub zjazdu pracowników. Sesja taka jest wykładem przedstawiającym dziewięć Ról Zespołowych i ich zastosowanie.

Uczestnicy otrzymują niezbędną wiedzę, którą mogą dalej rozwijać we własnym zakresie.

 

Warsztat: Belbin w komunikowaniu się
Ten warsztat dedykowany jest zarówno członkom zespołów jak i wszystkim ludziom, którzy pracują w otoczeniu innych ludzi.

Na podstawie Teorii Ról Zespołowych® określamy tu preferencje komunikacyjne poszczególnych typów ludzi (np. klientów). Pozwala to na wypracowanie odpowiedniej argumentacji, taktyki zachowań (kiedy słuchać, kiedy mówić) oraz zrozumienie potrzeb i intencji różnych typów ludzi.

Pozwala to na dużo bardziej płynną i skuteczną komunikację.

 

Warsztat: Belbin w rekrutacji
Będąc świadomym kryteriów odpowiedniości i dopasowania, można patrzeć na rekrutację pod kątem doboru kandydata najlepiej spełniającego oba warunki. Jak pokazują wyniki badań, kandydaci dobrze dopasowani do swojego stanowiska osiągają lepsze wyniki, utrzymują wyższy poziom motywacji oraz zostają w firmie dłużej.

Warsztat uczy w jaki sposób określać te czynniki i na co zwracać uwagę podczas spotkań z kandydatem.

 

Film „Ogień, Tost i Praca Zespołowa”
Film ten powstał po to, by w nowatorski i przyjemny sposób przybliżyć uczestnikom Teorię Ról Zespołowych® i jej wykorzystanie w życiu oraz w pracy. W około 40 minut, widz pozna wszystkie Role Zespołowe oraz ich typowe zachowania, mocne strony oraz słabości.

Film można zakupić z prawami nieograniczonego wykorzystania w ramach struktur firmy.

 

Coaching zespołów zarządzających wg teorii Belbina
Zespół zarządzający to jeden z najważniejszych zespołów w firmie. Niestety, często zaniedbywany, pod kątem jego pracy jako skutecznego i współpracującego zespołu.

Na początku, przed warsztatem, każdy uczestnik poddawany jest testom na osobiste Role Zespołowe. Następnie, podczas warsztatu, uczestnicy poznają Teorię Ról Zespołowych® oraz swoje indywidualne profile.

Powstaje obraz zespołu zarządzającego z jego mocnymi stronami, słabościami potencjalnymi zagrożeniami. Następnie wypracowywany jest plan usprawnienia pracy tak, aby nie dopuścić do możliwych, negatywnych konsekwencji. Powstaje „kodeks” („ways of working”), który obowiązuje wszystkich członków zespołu i odzwierciedla pożądane zachowania. Na podstawie tego kodeksu można oceniać wkład w pracę zespołu poszczególnych jego członków.

 

Budowanie dynamicznych opisów stanowisk/zakresów obowiązków.
Ten warsztat skierowany jest do pracowników HR oraz menedżerów, którzy chcą ściśle współpracować, rozumieć i wspierać swoich podwładnych.

Obecnie, tylko nikły procent pracowników ocenia tzw. „rozmowy roczne” („performance appraisal”) jako pomagające im w pracy. Reszta uważa je za element nierozerwalnie związany z pracą w korporacji lecz niestety niepotrzebny. Powodem jest często słabe odzwierciedlenie tych rozmów w codziennej pracy. Stanowiska szybko ewoluują, a procedury za tym nie nadążają.

Meredith Belbin proponuje tu narzędzie zwane WorkSet. Służy ono określaniu typów wykonywanych przez pracownika zadań, a następnie porównanie ich postrzegania przez obie strony; szefa i podwładnego.

Powstały w efekcie dokument, jest weryfikowany bezpośrednio przez obie zainteresowane strony, przy użyciu łatwego w zastosowaniu „kodu kolorów”. Celem jest aby zarówno pracownik jak i jego szef pojmowali stanowisko jako zestaw tak samo rozumianych zadań, wykonywanych w określony sposób (według procedury, dowolnie – aby uzyskać pożądany efekt, w reakcji na zapotrzebowanie lub w formie pracy zespołowej).

Podczas warsztatu uczestnicy poznają metodologię oraz sposób pracy z nią.

 

Indywidualny coaching menedżerów wg Teorii Ról Zespołowych®
Każdy szef spotyka się z problemami dotyczącymi poszczególnych pracowników oraz zespołów, z którymi muszą pracować. Teoria Ról Zespołowych®, w połączeniu z e-Interplace® jest świetnym narzędziem do edukacji i coachingu bazującego na realnej sytuacji danego menedżera.

Teorię Ról Zespołowych® często łączy się z zasadami Przywództwa Sytuacyjnego®. Daje to bardzo dobre efekty w podnoszeniu jakości zarządzania przez poszczególnych menedżerów.